Soorten libertarisme
Uit Libertarische Actie Wiki
Er zijn twee soorten stromingen binnen het libertarisme: het minarchisme en het anarchisme (ookwel anarcho-kapitalisme).
Inhoud |
Minarchisme
Het minarchisme streeft naar een minimale staat die als enige taak heeft het leven, lichaam en eigendom van iedere inwoner te beschermen. Vaak wordt dit ook wel een nachtwakersstaat genoemd.
Ideologische fundamenten
- Consequentialisme/utilitarisme: de gevolgen van een heel vrije samenleving zijn voor iedereen beter en zullen leiden tot meer welvaart en geluk voor iedereen.
- Natuurrecht/deontologisme: vanuit de natuur kan afgeleid worden dat er een overheid nodig is. Zie overzicht van natuurrechtelijke theorieën.
- Contract: Een overheid heeft alleen gezag na een wederzijdse overeenkomst met de burger.
- Gevoel/Emotie: Het voelt gewoon beter als er toch een overkoepelende organisatie is die een monopolie op bepaalde zaken afdwingt.
Bekende minarchisten
- Robert Nozick (1938-2002)
- Ayn Rand (1905-1982)
- Ludwig von Mises (1881-1973)
- Friedrich von Hayek (1899-1992)
- Milton Friedman (1912-2006)
Anarchisme
Bij het anarchisme zijn er meerdere concurrerende organisaties die samen voorzien in de taken die normaal een overheid op zich neemt. Door het feit dat deze organisaties concurreren en winst/verlies kunnen maken, worden zij niet gehekeld door bureaucratie.
Heel deze samenleving is gebaseerd op vrijwillige contracten (ookwel voluntarisme). Deze vrijheden worden onderbouwd door het non-agressie principe (NAP): Ieder mens heeft het recht zijn leven te leiden zoals hij zelf wil, zolang hij datzelfde recht van ieder ander respecteert.
Ideologische fundamenten
Het non-agressie principe kan onderbouwd worden op de volgende wijzen:
- Consequentialisme/utilitarisme: de gevolgen van een vrije samenleving zijn voor iedereen beter en zullen leiden tot meer welvaart en geluk voor iedereen. Daarom geldt het NAP.
- Natuurrecht/deontologisme: vanuit de natuur van de mens kan afgeleid worden dat het NAP geldig is. Zie overzicht van natuurrechtelijke theorieën.
Bekende anarchisten
- Murray N. Rothbard (1926 - 1995)
- Frank van Dun (1947)
- Walter Block (1941)
- Hans Hermann-Hoppe (1949)
- Stephan N. Kinsella (1965)
- Stefan Molynieux (1966)
Het natuurrecht-consequentialisme debat
Aanhangers van het natuurrecht bekritiseren vaak consequentialisten om het feit dat het argument "vrijheid is beter voor u" natuurlijk niet voor de machthebbers op gaat.
Zie ook het belang van het natuurrecht.
Het anarchisme-minarchisme debat
Anarchisten wijzen er vaak op dat een consequentialistische minarchist niet consequent is aangaande zijn principes over een vrije economie. Daarnaast beweren zij dat minarchisme vaak een gevoelskwestie is en dat een overheid dus niet gebaseerd is op rationaliteit.
